Plastik – genialny wynalazek czy problem środowiskowy?

Plastik jest częścią naszego codziennego życia, tak powszechną, że przez dziesięciolecia nie zastanawialiśmy się w jakim kierunku podąża jego wykorzystanie. Dopiero stosunkowo niedawno staliśmy się bardziej świadomi i zdaliśmy sobie sprawę, że musimy zacząć zmieniać nasze nawyki, aby nie utonąć w morzu plastikowych odpadów.

Wyrzucony przez nas do kosza plastik nie znika, ale trwale pozostaje w środowisku, wpływając negatywnie na walory krajobrazu, ale również - a może przede wszystkim – na nasze zdrowie. Jedynie ok. 9% plastikowych odpadów poddawana jest recyklingowi, część ulega spaleniu, a niemalże 80% zalega w środowisku i krąży wokół nas.

Plastik istnieje od około półtora wieku. Został wynaleziony w 1869 r. przez Amerykanina, Johna Wesleya Hyatta jako substytut kości słoniowej. W tamtym czasie to odkrycie było prawdziwą rewolucją - wynalazek nie tylko był niezwykle przydatny, ale również – zbawienny dla przyrody, pozwolił bowiem ograniczyć proceder zabijania słoni dla ich kłów.

Tworzywa sztuczne są wytwarzane z materiałów organicznych i surowców naturalnych takich jak gaz ziemny, ropa i węgiel łącząc mniejsze cząstki zwane monomerami w długie łańcuchy polimerowe. W zależności od rodzaju zastosowanego polimeru i długości łańcucha uzyskanego polimery charakteryzują się różnymi właściwościami.


Może zawierać ftalany i BPA
Nie podgrzewać
Nie używać ponownie

Bezpieczny, możemy powtórnie używać

Może wydzielać toksyny
Rakotwórczy
Szkodliwy dla zdrowia

Bezpieczny

Najbezpieczniejszy plastik

Wydziela toksyny, zwłaszcza pod wpływem ciepła
Szkodliwy dla zdrowia

Może zawierać BPA
Nie podgrzewać
Może być szkodliwy

Od 1950 roku produkcja plastiku dynamicznie wzrasta, osiągając obecnie około 9,2 mld ton. Z tego 6,9 mld ton stało się odpadami i wciąż jest obecna wśród nas.

Bez wątpienia tworzywa sztuczne mają bardzo wiele zalet – są lekkie, wytrzymałe, tanie w produkcji i plastycznie, dzięki czemu można je dowolnie kształtować. W wielu dziedzinach naszego życia, gospodarki, nauki, medycyny są bardzo użyteczne. Niestety – mają również swoje wady – część z nich jest szkodliwa dla naszego zdrowia, są wrażliwe na wysokie temperatury, a przede wszystkim - nie ulegają biodegradacji, co doprowadziło do globalnego problemu degradacji krajobrazu i środowiska naturalnego.

Wraz z dynamicznym wzrostem produkcji plastiku, ten niezwykle wytrzymały materiał zaczął być wykorzystywany jako coś jednorazowego. Na masową skalę produkujemy i - w większości przypadków - po jednokrotnym użyciu wyrzucamy plastikowe talerzyki, sztućce, kubeczki, rurki do napojów, butelki. Bez wątpienia jest to łatwe, szybkie i wygodne, wszyscy ponosimy jednak olbrzymie konsekwencje tego typu wyborów. Większość plastiku jednorazowego użytku nie jest poddawana recyklingowi ani ponownie wykorzystywana – staje się odpadem, który nawet w bardzo długiej perspektywie czasowej nie ulega biodegradacji, a jedynie fotodegradacji na coraz mniejsze i mniejsze cząstki zwane mikroplastikiem, które jak wskazują badania znajdują się obecnie praktycznie wszędzie – również w naszym pożywieniu i naszym organizmie.

Aby dowiedzieć się więcej o plastiku, jego historii i skutkach jego użytkowania, obejrzyj ten link na YouTube:
https://www.youtube.com/watch?v=RS7IzU2VJIQ